READING

Το τούνελ, Ερνέστο Σάμπατο ~ 2018...

Το τούνελ, Ερνέστο Σάμπατο ~ 2018

Με μια φράση, απλή κι ευθεία, ο Χουάν Πάμπλο Καστέλ δηλώνει στην πρώτη κιόλας πρόταση ότι σκότωσε τη Μαρία Ιριμπάρνε. Με αυτό το εξομολογητικό ύφος∙ θύτης, πρωταγωνιστής κι αφηγητής, ένα και το αυτό πρόσωπο, ο αργεντινός συγγραφέας Ερνέστο Σάμπατο συνθέτει αυτό το σημαντικό υπαρξιακό έργο, που γράφτηκε το 1948 και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Ο Σάμπατο μας αφήνει να περιπλανηθούμε στους δαιδαλώδεις διαδρόμους του μυαλού του πρωταγωνιστή του

Ζωγράφος στο επάγγελμα, ο Χουάν Πάμπλο Καστέλ είναι άνθρωπος μοναχικός, αποστρέφεται τους τύπους και τις προσχεδιασμένες φόρμες. Μισεί τη φλυαρία και τους κριτικούς ζωγραφικής που τον εκθειάζουν, κι αμφισβητεί τις κοινωνικές σταθερές, στις οποίες μάλλον έχει πάψει να πιστεύει.

Εμφανίζεται ιδιαίτερα παρατηρητικός στις λεπτομέρειες, στοιχείο που τον κάνει να ξεχωρίσει μια νεαρή γυναίκα στην ομαδική έκθεση ζωγραφικής που συμμετέχει. Η Μαρία Ιριμπάρνε εστιάζει σε μια φαινομενικά διακοσμητική λεπτομέρεια του πίνακα Maternidad (Μητρότητα). Αυτό το κομβικό σημείο στην αφήγηση σηματοδοτεί την αφόρμηση της γέννησης και της ανάπτυξης της προβληματικής του βιβλίου.

Ο ίδιος ο ζωγράφος ως πρωταγωνιστής πείθεται όλο και περισσότερο πως η Μαρία είναι  ο άνθρωπος  που μπορεί να τον καταλάβει, επειδή παρατήρησε κάτι που δεν έκανε αίσθηση στον υπόλοιπο κόσμο. Πιστεύει ότι αντιλαμβάνεται και νιώθει κι εκείνη όπως κι αυτός, γι’ αυτό και ξεχώρισε τη λεπτομέρεια στον πίνακα.

Με αυτό ως σημείο ταύτισης μαζί της ξεκινά να τη σκέφτεται, να την αναζητά, να συλλογίζεται τη στιγμή που θα την ξαναβρεί και να σχεδιάζει εκείνα τα πρώτα λόγια που θα της πει. Σε αρκετά σημεία οι συλλογισμοί του μετατρέπονται σε μονολόγους ενίοτε παραληρηματικούς, ενίοτε κουραστικούς. Κι όταν συγκυριακά η συνάντηση αυτή πραγματοποιείται, ο χρόνος που ακολουθεί θρέφει και γιγαντώνει τις αναζητήσεις του.

Ο Χουάν Πάμπλο ως αφηγητής μάς αφήνει να ανασυνθέσουμε το σκελετό της προσωπικότητάς του όσο προχωράει με τους εσωτερικούς του διαλόγους. Αξιοσημείωτη όσο και χαρακτηριστική είναι η προσπάθειά του να εξετάσει όλες τις πιθανότητες των γεγονότων που συνέβησαν κι αυτών που πρόκειται να συμβούν. Αγωνιά κι αναζητά την αλήθεια πίσω από κάθε πράξη.

Η αγωνία του αυτή εκδηλώνεται ως ένα λεπτομερές ─ κατά τόπους αγγίζοντας τα νήματα της υπερβολής ─ ψηλάφισμα της Μαρίας και των συναισθημάτων της μέσω των επίμονων ερωτήσεών του στην ίδια. Η αγωνία του μεταβάλλεται σε βάσανο όταν ερωτευμένος πλέον παράφορα μαζί της άλλοτε βαυκαλίζεται κι άλλοτε αυτομαστιγώνεται.

Και βέβαια ο μονόδρομός του στο σκοτεινό τούνελ του οποίου εκτελεί την κατάβαση, δεν είναι άλλος παρά ως θύτης να σκοτώσει τη Μαρία.

Αποτελούμενο από τριάντα εννιά σύντομα κεφάλαια, βγαίνουμε από το ένα και μπαίνουμε στο επόμενο όπως, παραβολικά, εξέρχεται και εισέρχεται κάποιος σε μια διαδρομή γεμάτη τούνελ

Σε ένα δεύτερο αναγνωστικό επίπεδο, πέρα από τα ποικίλα υπαρξιακά ερωτήματα που αναδύονται στην επιφάνεια, υποβόσκει η αίσθηση πως η νεαρή γυναίκα είναι ο ενεργοποιητής στο ψυχικό έδαφος του Χουάν Πάμπλο. Συχνά ο ίδιος τη μεταχειρίζεται στις σκέψεις του ως ένα απλό μέσο για να καταφέρει να αναγνωρίσει και να επεξεργαστεί τις προσωπικές του αγκυλώσεις και τις κοινωνικές ματαιώσεις τις οποίες βιώνει, ματαιώσεις που πιθανότατα ουδεμία σχέση έχουν με τη Μαρία ως πρόσωπο στη ζωή του.

Η συγκίνησή του από το γεγονός της ανακάλυψης ότι κάποιος άνθρωπος μπορεί εν δυνάμει να τον καταλάβει γρήγορα μετατρέπεται σε ματαίωση. Αδύναμος να μπορέσει να διαχειριστεί τον όγκο και κυρίως να σηκώσει το βάρος των οδυνηρών συνειδητοποιήσεών του που έχουν έρθει ως απάντηση στα επίμονα ερωτήματά του, στρέφεται ξανά στη νεαρή γυναίκα. Παρά το παράφορο πάθος του, τα αδιέξοδα απέναντι στον εαυτό του οδηγούν στο να τη σκοτώσει αφού πρώτα κομματιάσει τον πίνακα που τους έφερε κοντά.


Το τούνελ

Ερνέστο Σάμπατο

Είδος: Μυθιστόρημα
Εκδόσεις: Μεταίχμιο, 2018

Γεννημένη τον Αύγουστο του 1985, ζω και εργάζομαι στην Ελλάδα. Διαβάζω, φωτογραφίζω, ταξιδεύω, γράφω και παρατηρώ — όλα πολύτιμες φυσσαλίδες οξυγόνου για γενναίες ανάσες.

RELATED POST

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

By using this form you agree with the storage and handling of your data by this website.

INSTAGRAM
FOLLOW ME