READING

Paul Gauguin: Ένας ιδιόρρυθμος Συμβολιστής και Μετ...

Paul Gauguin: Ένας ιδιόρρυθμος Συμβολιστής και Μεταϊμπρεσιονιστής

«Κλείνω τα μάτια μου για να δω.»

Paul Gauguin (7/6/1848 -8/5/1903 )

Αυτοπροσωπογραφία, Paul Gauguin, 1889, National Gallery of Art.

Ζωγράφος, γλύπτης, κεραμέας και χαράκτης, γεννημένος στο Παρίσι, μεγαλωμένος στη Λίμα του Περού, με καταγωγή από Ισπανούς αποίκους γονείς στη Λατινική Αμερική, ο Πωλ Γκωγκέν έκανε εμπορικά ταξίδια με το Γαλλικό Ναυτικό και εργάστηκε ως χρηματιστής. Αυτό ήταν το πρώιμο στάδιο της σταδιοδρομίας του μέχρι ν’ αφοσιωθεί στη ζωγραφική. Στο Παρίσι ασχολήθηκε με τη ζωγραφική και αφιερώθηκε σ’ αυτή. Τόποι-σταθμοί της ζωής του ήταν η Γαλλία και η Ταϊτή.

Παρασυρόμενος από την ανομοιογένεια του συμβολισμού και την συναισθηματική όψη του μεταϊμπρεσιονισμού, έγινε εκπρόσωπος αυτών των δύο ρευμάτων, χαράζοντας με τη μοναδικότητά του ως καλλιτέχνης τη δική του πορεία στον εικαστικό χώρο της τέχνης και αφήνοντας το δικό του καλλιτεχνικό στίγμα.

Αρεαρέα, Paul Gauguin, 1890, Musée d’Orsay.

Ο Συμβολισμός αναδύεται στα έργα του, απηχώντας τα κύρια χαρακτηριστικά του, όπως είναι η έκφραση της Ιδέας, η αναπαράσταση του ονείρου, του οράματος και διαφόρων υποκειμενικών καταστάσεων. Η πολυπλοκότητα του Συμβολισμού αγγίζει και εμπνέει τον Γκωγκέν. Ένα δείγμα της καλλιτεχνικής του δημιουργίας εντασσόμενο στο ρεύμα του Συμβολισμού είναι το Όραμα μετά το κήρυγμα.

Όραμα μετά το κήρυγα, Paul Gauguin, (1888), Εθνική Γκαλερί της Σκωτίας, Εδιμβούργο.

Με κεντρικό θέμα το όραμα ενός χωρικού της Βρετάνης στη Γαλλία, ο πίνακας αποδίδει την αίσθηση του δέους και της θρησκευτικότητας. Το χρώμα χρησιμοποιείται αυθαίρετα σε μεγάλη επιφάνεια, δίχως να δηλώνει κάτι ρεαλιστικό, με απώτερο σκοπό την έκφραση, αποτελώντας μία σημαντική εικαστική καινοτομία του Γκωγκέν. Τα περιγράμματα είναι τονισμένα και το κόκκινο κυριαρχεί μ’ έναν ανυπέρβλητο δυναμισμό ανάμεσα στα λευκό, το μαύρο και το μπλε.

Μία ιδιάζουσα καλλιτεχνική προσωπικότητα στον χώρο των εικαστικών Τεχνών, ο Πωλ Γκωγκέν μένει στη μνήμη με τα έντονα καθηλωτικά του χρώματα και τις Ταϊτινές πρωταγωνίστριες των έργων του, που μαρτυρούν την ταυτότητα του καλλιτέχνη, από την πρώτη θέαση των πινάκων.

Ο Πωλ Γκωγκέν μένει στη μνήμη με τα έντονα καθηλωτικά του χρώματα και τις Ταϊτινές πρωταγωνίστριες των έργων του.

Τα καλλιτεχνικά του πρότυπα ανάγονται σε μη δυτικές φόρμες, αλλά σε πρωτόγονες και ανατολίτικες. Ο πριμιτιβισμός καθρεφτίζεται στα έργα του, μαρτυρώντας και αυτός με τη σειρά του τον δημιουργό. H διαμονή του στην Ταϊτή τον έφερε πιο κοντά στον τρόπο ζωής των παιδικών του χρόνων.

Η μέρα του θεού, Paul Gauguin, (1894) Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο.

Το μυστήριο εδρεύει στον νου του ζωγράφου και βγαίνει προς τα έξω μέσω της θεματικής του έργου. Υπαρκτή είναι η οργάνωση της προοπτικής σε διαφορετικά επίπεδα. Οι μορφές ταξιδεύουν τον θεατή σε Πολυνησία και Αίγυπτο, ενώ ο θεός είναι υπαρκτός στο μυαλό του ζωγράφου, όπως και οι τελετουργικές διαδικασίες προς αυτόν. Οι καμπύλες γραμμές είναι έκδηλες, όπως και η πανδαισία χρωμάτων κυρίως στο κάτω μέρος της παράστασης, αφού στο πάνω μέρος προτιμούνται οι φυσικοί χρωματισμοί.

Από πού ερχόμαστε; Τι είμαστε; Πού πάμε; Paul Gauguin, 1897, Museum of Fine Arts Boston

Το συγκεκριμένο έργο θεωρήθηκε αριστουργηματικό από τον ίδιο, καθώς αποτέλεσε το άθροισμα των ιδεών του. Σύμφωνα με επιστολές του, διαπιστώνεται ότι ο συγκεκριμένος πίνακάς του έχει συγκεκριμένο τρόπο θέασης με φορά από τα δεξιά προς τ’ αριστερά, παρατηρώντας τις μορφές, εκ των οποίων κάποιες κρύβουν τους συμβολισμούς τους. Το βαθύ μπλε «υπνωτίζει», ενώ οι ανοιχτές αποχρώσεις δίνουν την αίσθηση της ελπίδας και της ζωντάνιας.

«Ο στόχος μου ήταν να μεταμορφώσω… με έξυπνα χέρια που θα μπορούσαν να μεταδώσουν τη ζωή ενός προσώπου σε ένα βάζο και να παραμείνουν αληθινά στο χαρακτήρα του υλικού.»

Paul Gauguin.

Η πορεία του Γκωγκέν είναι αξιοσημείωτη και αποτελεί ένα ταξίδι από μόνη της. Δικαίως λοιπόν, του απονέμεται το στέμμα ενός συμβολιστή και μεταϊμπρεσιονιστή καλλιτέχνη και ενός από τους σημαντικότερους ζωγράφους του 19ου αιώνα.

Tο ταξίδι δε σταματάει εδώ· συνεχίζεται με περισσότερη τέχνη στην ταινία Gauguin, Voyage de Tahiti σε σκηνοθεσία του Edouart Deluc.

 

 


Βιβλιογραφία

Arnason, H.H., Μιλτιάδης Παπανικολάου (επιμ.), μτφρ. Φώτης Κοκαβέσης, Ιστορία της σύγχρονης  τέχνης: ζωγραφική, γλυπτική, αρχιτεκτνική, φωτογραφία,  Θεσσαλονίκη:  Eπίκεντρο, 2004.

Eisenman, Stephen F., E.Thomas. Crow et al., Nineteenth century art: A Critical History, New York: Thames & Hudson, 2010.

Gombrich, E. H., Το χρονικό της τέχνης, μτφρ. Λ. Κάσδαγλη, Αθήνα: Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 1998.

Wiggins, Colin, Μεταμπρεσιονισμός, Αθήνα: Ερευνητές, 1994.

https://www.mfa.org

http://archive.artic.edu/gauguin

https://www.britannica.com


Απόφοιτη του τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας και μεταπτυχιακή φοιτήτρια της Ιστορίας της Τέχνης. Η αγάπη της για την Ιστορία της Τέχνης δεν κρύβεται, όπως δεν κρύβεται και το πάθος της για τη μουσική, το οποίο δίνει ρυθμό στη ζωή της. Με τη δική της χρονομηχανή μεταφέρεται στις μαγευτικές εκείνες εποχές των 50ς, 80ς και 90ς που τις συνοδεύουν οι μελωδίες της rock and roll και της pop. Δεν είναι απίθανο να την πετύχεις σε καμία βιβλιοθήκη ή το πιθανότερο σε κάποιο κυλικείο να μελετάει για τον Paul Gauguin, Dali ή Pissarro πίνοντας τον καθιερωμένο "ολιγόλεπτο" γαλλικό της καφέ.

RELATED POST

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

By using this form you agree with the storage and handling of your data by this website.

INSTAGRAM
FOLLOW ME