READING

Το Κουρδιστό Πορτοκάλι (Clockwork Orange), Stanley...

Το Κουρδιστό Πορτοκάλι (Clockwork Orange), Stanley Kubrick ~ 1971

Σκέψεις, Ιδέες και ερωτήματα, με αφορμή μια ταινία μύθο για τον κινηματογράφο.
Μια αισθητική πρόκληση στην υπερβολή του Κιούμπρικ, σκηνοθετημένη το 1971 και βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Άντονι Μπέρτζες.
«Το Κουρδιστό πορτοκάλι» είναι μια ταινία που απαγορεύτηκε σε αρκετές χώρες γιατί θεωρήθηκε εξτρεμιστική για την εποχή της, ενώ ο ίδιος ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ ενοχλημένος, επέτρεψε την προβολή της στην Αγγλία μόνο μετά τον θάνατό του.

«Το κουρδιστό πορτοκάλι» κέρδισε τα βραβεία καλύτερης ταινίας και σκηνοθεσίας του φεστιβάλ της Νέας Υόρκης και απέσπασε τέσσερεις συνολικά υποψηφιότητες για βραβεία «Οscar» συμπεριλαμβανόμενης και της καλύτερης ταινίας.

Πραγματικά μπορεί να προκαλέσει «εξτρεμιστικές» συμπεριφορές στον θεατή και ακραία συναισθήματα, αλλά είτε αρέσει είτε όχι, σίγουρα πρόκειται για μια ταινία αδιαμφισβήτητης αισθητικής, υποδειγματικής σκηνοθεσίας, ρυθμικού μοντάζ, σφιχτοδεμένης σεναριακής δομής και πολυεπίπεδης ιδεολογικής βάσης με μια απαράμιλλη ερμηνεία του Μάλκολμ Μακντάουελ στον ρόλο του Άλεξ.

Επιστημονική Φαντασία. Λούνα Παρκ. Η Εξουσία και η Αντί – Εξουσία. Ο κύκλος του αίματος που κλείνει με αίμα. Η ακόλαστη βία.

Ποιος όμως εξουσιάζει;

Κράτος – Αστυνομία – «Πληρωμένοι» Δολοφόνοι.

Φιλήσυχοι Πολίτες. Χαλιναγωγημένο και «Χαλιναγωγήσιμο» μυαλό. Ο δολοφόνος που γίνεται γρανάζι του συστήματος. Η βία που έχει μορφή και εξαπλώνεται σαν πανάκεια, σαν πανούκλα στους κόλπους της «εύρυθμης» κοινωνίας. Νόμος και Τάξη. Του Ισχυρού. Ολοκληρωτικό Καθεστώς.

Βία και Σεξ. Ο Κιούμπρικ μας φανερώνει τον φροϋδικό άνθρωπο που παραδίνεται στα ζωώδη ένστικτά του και μετατρέπεται από έλλογο ον σε θηρίο.

Ή μήπως μετατρέπεται σε νοήμονα φιλόσοφο και διανοητή μπροστά από τον καιρό του;

Κάπου στην Αγγλία του μέλλοντος, ο Άλεξ είναι το νεαρό αγόρι που αγαπά τη βία, τις κλοπές τους βιασμούς και παρανομεί παριστάνοντας τον «Μεγάλο αρχηγό» και ηγέτη μιας συμμορίας νεαρών.

Μέχρι τη στιγμή που θα προδοθεί και θα πέσει και ο ίδιος θύμα της βίας. Της βίας της αστυνομίας, του κράτους, της Εξουσίας που θα τον μετατρέψει σε πειραματόζωο για να ελέγξει το μυαλό του και να θυσιάσει την ελεύθερη βούληση στο βωμό της έννομης τάξης, των φιλήσυχων, παθητικών και υπάκουων πολιτών.

Σε κάποια δυτική κοινωνία του παρόντος και του μέλλοντος, ο Άλεξ είναι ο νεαρός «Άμλετ» κάθε εποχής ιδωμένος στο αρτηριοσκληρωτικό σύστημα, είναι ο ήρωας που ειρωνεύεται την εξουσία, την πολιτική και κοινωνική σήψη.

Είναι ο ήρωας που αναγεννιέται μέσα από τη σαπίλα της, σάπιος και αυτός σαν στρατιωτάκι – ρομποτάκι • σαν «Κουρδιστό Πορτοκάλι» αντίθετο στους νόμους της φύσης, μέσα στο απορυθμισμένο Λούνα Παρκ που φουτουριστικά έστησε ο Κιούμπρικ για να αποδώσει την ταχύτητα της εποχής, το Άχρονο •
Για να δείξει την ψευτιά και την ειρωνεία, έτσι που ο Άλεξ, ο δολοφόνος, να φαίνεται σαν Δον Κιχώτης στο νευρωτικό, φαντασιακό του κόσμο παραμένοντας αληθινός και πιστός στις «αξίες» του.

Αξίες που φαντάζουν «ηθικές» σε ένα ανήθικο τσίρκο κλόουν και θηριοδαμαστών όπου όλα λειτουργούν υπό συνθήκες χαλιναγώγησης του νου και των μαζών προς όφελος των συμφερόντων μιας ψευδούς «έννομης τάξης» που παρασιτεί στην αταξία.

Άρα μήπως πρέπει να υπάρχει η βία για την ισορροπία του πνεύματος και της κοινωνίας της ίδιας;

Μήπως ο Άνθρωπος στη φυσική κατάσταση ελευθερίας του αναπτύσσει τις ζωώδεις συμπεριφορές του;

Μήπως όλοι οι υπόλοιποι υπογράφουν ψεύτικες συμβάσεις καταστολής της βίας στο όνομα της «Πατρίδας» της «Θρησκείας», της «Οικογένειας»;

Είναι λοιπόν οι εξωθεσμικές συμπεριφορές των παράνομων ομάδων, ό,τι πιο «αθώο», «ευγενές» και ακατέργαστο της ανθρώπινης φύσης;

Μια ταινία από το παρελθόν που έρχεται να μιλήσει για το μέλλον και να θέσει ερωτήματα που θα ταλανίζουν τον ανθρώπινο νου όσο υπάρχουν κοινωνίες και οργανωμένα συστήματα.

Τελικά ο Άνθρωπος είναι φτιαγμένος να ζει σε αυτά;

Και «Αυτά» πώς πρέπει να λειτουργούν;

Ανηθικότητα, Έγκλημα και Τιμωρία μας καλεί να «απολαύσουμε» ο Κιούμπρικ, μέσα από την ηδονοβλεπτική ματιά του, σε μια ταινία αναπαράσταση του Κράτους, της εκτελεστικής εξουσίας και του σωφρονιστικού συστήματος • και μας ανοίγει ίσως ένα ανέλπιστο παράθυρο για μια σουρεαλιστική βόλτα σε μια Ουτοπία, στην «Ιδανική Πολιτεία» που οραματίστηκε ο Μπετόβεν, ο Πλάτων, ο Σωκράτης… Εμείς.

Ευκαιρία για να θυμηθώ τη θρυλική και πάντα επίκαιρη ταινία του Κιούμπρικ ήταν η ομώνυμη παράσταση «Κουρδιστό Πορτοκάλι» που παρουσιάζεται από την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου στο θέατρο «Κιβωτός», σε σκηνοθεσία του Γιάννη Κακλέα, με τον Κωνσταντίνο Ασπιώτη στον πρωταγωνιστικό ρόλο.

κουρδιστό πορτοκάλι

Πρόκειται για μια μουσικοθεατρική παράσταση που με σουρεαλισμό και γροτέσκα αφήγηση αποδίδει μια πιο ελέυθερη εκδοχή της ταινίας του Κιούμπρικ. Σίγουρα ο χρόνος της ταινίας συρρικνώνεται και νοήματα και δράση συμπυκνώνονται.

Η παράθεση στοιχείων από τα σημερινά τεκταινόμενα της κοινωνίας μας, δίνουν έναν «στοχευμένο» σύγχρονο χαρακτήρα στο κείμενο και εντάσσουν ταινία και παράσταση στην παραγματικότητα που μας ταλανίζει.

Είναι ενδιαφέρον να βλέπεις μια θρυλική ταινία σαν το Κουρδιστό Πορτοκάλι στο σανίδι. Και οι συντελεστές της παράστασης έδωσαν τον καλύτερό τους εαυτό για να δημιουργήσουν κάτι ξεχωριστό. Στα συν είναι και οι υπέροχες μάσκες του Στέφανου Ρόκου που μας μεταφέρουν σε ένα «τρομακτικό», σουρεαλιστικό κόσμο. Στον προφητικό, κυνικό και σατιρικό κόσμο του «Άλεξ».


RELATED POST

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

By using this form you agree with the storage and handling of your data by this website.

INSTAGRAM
FOLLOW ME