Αρχική ΜΟΥΣΙΚΗ Εν χορδαίς και Οργάνω: Συναυλία με έργα για βιολί και εκκλησιαστικό όργανο...

Εν χορδαίς και Οργάνω: Συναυλία με έργα για βιολί και εκκλησιαστικό όργανο στη Γερμανική Εκκλησία Αθηνών, της Λίας Τσεκούρα

Σε έργα: Frescobaldi, Bach, Albeniz, Reger, Schroeder, Gardonyi, Athanassiadis για βιολί και εκκλησιαστικό όργανο.

25

Μία ιδιαίτερη βραδιά επιφύλαξε η Orion Arts Production σε συνεργασία με τον Όμιλο για την UNESCO Τεχνών, Λόγου και Επιστημών Ελλάδος και τον Σύλλογο Αποφοίτων Γερμανικής Σχολής Αθηνών.

Η Γερμανική Εκκλησία Αθηνών φιλοξένησε μια πλησμονή έργων από τις απαρχές του Baroque έως σήμερα, τα οποία αποδόθηκαν από δύο εξαιρετικούς μουσικούς που κατόρθωσαν να προβάλλουν εναργώς την ιδιαίτερη χροιά της κάθε εποχής.

 

H εποχή Βaroque, που ξεκινά από την Ιταλία, τυπικά καλύπτει μια περίοδο 150 χρόνων, δηλαδή από το 1600 έως τον θάνατο του Bach, είναι μια ιδιάζουσα και ταραχώδης εποχή, σε πολιτικό, κοινωνικό και κατ΄επέκταση σε πολιτιστικό επίπεδο. Η λέξη baroque ενδεχομένως να μας φέρνει στο μυαλό φλύαρες αναπαραστάσεις και αρχιτεκτονήματα με βαριά διακόσμηση, καθώς η τέχνη προσπαθεί να ξεφύγει από την επιρροή της Αναγέννησης και να εκφράσει περισσότερο το ανθρώπινο στοιχείο.

Στη μουσική η τάση αυτή προβάλλεται μέσα από έναν συγκρατημένο εντυπωσιασμό, μια πλαισιωμένη ποιητική, η οποία επιβάλλεται πέρα από τον ορθολογισμό της ύλης∙ το μπαρόκ, ιστορικό τέκνο της καθολικής αντιμεταρρύθμισης, προβάλλει έναν συναισθηματικό πλούτο, ο οποίος ωστόσο είναι τεχνικά άρτιος, ρυθμικά υποταγμένος με ελάχιστες δυνατότητες ελευθερίας, δένοντας σε μια τελειότητα τον πολύμορφο ορθολογισμό και τον άφατο συναισθηματισμό.

Εντούτοις, αυτή η ώσμωση ορθολογισμού και συναισθήματος δεν υποκύπτει στο στενό τεχνικό πλαίσιο∙ είναι μια δύναμη αχαλίνωτη που εκτοξεύεται και δημιουργεί αριστουργήματα με δραματικές εντάσεις, τα οποία εκφράζουν ενδόμυχες σκέψεις, πάθη, πόθους, επιθυμίες, πλησμονή συναισθημάτων και τονίζουν την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης φύσης. Είναι η εποχή που βλέπει τη γέννηση της όπερας, την αρχή της ομοφωνίας, τη γέννηση συστήματος μείζονας – ελάσσονας, το basso continuo κ.α.

Το Α’ μέρος της συναυλίας ήταν αφιερωμένο στην εποχή του Baroque∙ ξεκίνησε από το έργο του Frescobaldi Toccata IX για εκκλησιαστικό όργανο που σηματοδοτεί τις απαρχές του Baroque και ολοκληρώθηκε με τέσσερα έργα του Johann Sebastian Bach, o θάνατος του οποίου το 1750 σηματοδοτεί και το τέλος του Baroque.

H Toccata του Frescobaldi με πρωταγωνιστή το εκκλησιαστικό όργανο πλημμύρισε τον χώρο δέος με την καθηλωτική ερμηνεία της Ελένης Κεβεντσίδου και μας εισήγαγε στην εποχή baroque. Τεχνητά άψογη, η αντιστικτική υφή της επιβλήθηκε με ένα όργανο που κάθε toccata λατρεύει.

Αμέσως μετά οι ήχοι του Bach ξεχύθηκαν στον λιτά κομψό χώρο της Γερμανικής Εκκλησίας και μας συνεπήραν∙ ιδιαίτερα η φούγκα in g minor, BWV 1026 για εκκλησιαστικό όργανο και βιολί, με τον εξαιρετικό βιολονίστα Ηλία Γυφτόπουλο, ανάδυε μελωδίες που περιδινούνταν και στροβιλίζονταν μεταξύ τους σε μια κομψή και μεθεκτική τελειότητα. Η αυστηρή δομή της φούγκας τόνιζε τον σθεναρό ρυθμό, τη δραματικότητα, την ένταση σε ένα επιβλητικό ηχητικό αποτέλεσμα.

Η ίδια ενεργητική baroque κίνηση χαρακτήρισε και τις υπόλοιπες τρεις συνθέσεις του Bach με άρτια εκτέλεση, σε μια δαντελωτή μελωδική γραμμή που τόνιζε τον αδυσώπητο παλμό, που δεν σταματά από τη στιγμή που ξεκινάει μέχρι να φτάσει στον σκοπό της, χωρίς να αποκλίνει, αφήνοντας στην ατμόσφαιρα μια αίσθηση πολυτάραχου, σχεδόν ερωτικού πάθους.

Τη μαγεία του συγκρατημένα παθιασμένου baroque ακολούθησε ένα αποκαλυπτικό και εκπληκτικό Β’ μέρος. Ξεκινώντας από τον Albeniz περάσαμε χρονολογικά από Reger, Schroeder, Gardonyi και Athanassiades σε μια πανδαισία ήχων, ύφους, μελωδικών γραμμών από ερωτικά τάνγκο σε έργα μοντέρνα με τζαζ αποχρώσεις.

Ο ήχος σε κάθε περίπτωση ήταν διαυγής, πρόβαλλε τα στοιχεία της μουσικής γραφής, ενώ είχαμε τη χαρά να ακούσουμε το εκκλησιαστικό όργανο σε τάνγκο και τζαζ, στοιχείο που ανέδειξε μια άλλη πλευρά αυτού του μοναδικού οργάνου στα χέρια μιας μοναδικής ερμηνεύτριας.

Οι δύο ερμηνευτές συγχρονίζονταν τέλεια στα τέσσερα εξαίρετα απαιτητικά έργα που ήταν σε μορφή duo, όπως το Τango Op. 165 του Albeniz, η ρομάντζα in g minor του Reger, το Prelude και Rondo του Schroeder και το Knots II του Athanassiades. Τα ντουέτα αυτά μας συνεπήραν, αποτυπώνοντας ένα πολυεπίπεδο ακρόαμα, με ευδιάκριτη κάθε μελωδική γραμμή, βαθιά συνεκτικό, χωρίς υπερβολές μοναδικό και άψογα προετοιμασμένο και μελετημένο. Tο πέμπτο, ιδιάζον έργο του Gardonyi, Mozart Changes γέμισε την ατμόσφαιρα μελωδίες πλούσιες, που έδιναν μια κλασική απόχρωση και αμέσως μετά μας συνέπαιρναν με το ιδιαίτερο ύφος και μας εξέπληξαν μοναδικά.

Η Ελένη Κεβεντσίδου και ο Ηλίας Γυφτόπουλος ερμήνευσαν αριστοτεχνικά έργα απαιτητικά, από τις απαρχές του Baroque έως σήμερα, στοιχείο που έκανε το επίτευγμά τους ακόμη πιο ιδιαίτερο. Ερμήνευσαν χωρίς περιττά στοιχεία εντυπωσιασμού, συνομιλώντας δημιουργικά, με φράσεις άριστα αρθρωμένες, σθεναρό ήχο, εστιάζοντας στη μουσικότητα και την ανάδειξη της ιδιάζουσας μελωδικής στιγμής.

Αφήνοντας πίσω μας την επιβλητική Γερμανική Εκκλησία Αθηνών με τον λιτό Σταυρό και τα πλούσια vitraux, αφήσαμε πίσω μας έναν κόσμο ζωντανό, διαχρονικό και μοναδικό. Στην ατμόσφαιρα ανασάλευε ένα αίσθημα πληρότητας και ομορφιάς που μας συντροφεύει ακόμη σε μια καθημερινότητα που βουλιάζει σε έναν ακατάσχετο κανιβαλισμό του ωραίου. Ωστόσο, αυτές οι στιγμές του μαγευτικού ταξιδιού που βιώσαμε είναι ο μίτος που πρέπει να εντοπίσουμε σε έναν λαβύρινθο, από τον οποίο αναζητούμε παθιασμένα να αποδράσουμε.

Λία Τσεκούρα
H Λία Τσεκούρα εδώ και 25 χρόνια διδάσκει και αναπτύσσει εκπαιδευτικά προγράμματα πολιτισμικής αγωγης σε ένα ευρύ πολιτισμικό φάσμα, όπου αγκαλιάζει τη μουσική, τον λόγο, το δράμα, την κίνηση, τον ρυθμό και διοργανώνει παιδικές συναυλίες και εκδηλώσεις. Βασικός σκοπός των εκπαιδευτικών της προγραμμάτων είναι η δημιουργία μουσικής παιδείας και γενικότερα πολιτισμικής έκφρασης μέσω της βιωματικής μάθησης. Λία Τσεκούρα Dipl. in Piano and Theory of European Music Ba. in Hellenic Culture and Civilization

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Please enter your comment!
Please enter your name here