Μοιραστείτε
Πριν από μερικές μέρες μας φιλοξένησε ο όμορφος αρτιστίκ χώρος Αλκμήνη για να παρακολουθήσουμε την παράσταση Πώς να απαγάγετε έναν τραπεζίτη, του Πορτογάλου Armando Nascimento Rosa, σε σκηνοθεσία Κώστα Αρζόγλου∙ μια παράσταση που αναμόχλευε αισθήσεις και κρυμμένες κραυγές αγωνίας σε έναν κόσμο που ταλαντεύεται επικίνδυνα μεταξύ ύλης και ψυχής.

Ο Rosa συνέγραψε το έργο αυτό μεσούσης της πορτογαλικής κρίσης, γεγονός που οδηγεί τον Έλληνα θεατή να ανιχνεύσει πολλά κοινά στοιχεία. Η υπόθεση κάθε άλλο παρά απλή ήταν, αλλά τολμώ να πω ότι ο Rosa εμπνεύστηκε από σκοτεινές και χθόνιες επιθυμίες που βρίσκονται στον διαταραγμένο εγκέφαλο κάθε ανθρώπου που βιώνει επώδυνα αδιέξοδα με πτυχές θανάτου.

Δύο απελπισμένοι δανειολήπτες απάγουν έναν τραπεζίτη και τη δικηγόρο του, απαιτώντας λύτρα για την απελευθέρωσή τους, με σκοπό να καλύψουν ανάγκες, οι οποίες δεν έχουν την πολυτέλεια της παράτασης.  Ο πρώτος θέλει να σώσει το παιδί του που νοσεί από μια θανατηφόρα ασθένεια και ο δεύτερος θέλει να χρηματοδοτήσει τις σπουδές του δικού του παιδιού. Η υπόθεση γνωρίζει αρκετές ανατροπές που της δίνουν έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα, εντυπωσιάζοντας τον απαιτητικό θεατή.

Η σκηνοθετική ματιά του K. Αρζόγλου μάς εισάγει στο σκηνικό μέσα από βιντεοπροβολή, η οποία δείχνει με γλαφυρό, ρεαλιστικό, περιεκτικό και έξυπνο τρόπο την εξελικτική πορεία της πορτογαλικής κρίσης.

Το συναρπαστικό στοιχείο της παράστασης είναι ο τρόπος που η σκηνοθεσία ταλαντεύεται μεταξύ τραγικού και κωμικού, ακραίου και φυσιολογικού, ειρωνείας και ειλικρίνειας, σημαντικού και ασήμαντου, πλούτου και φτώχειας, ζωής και θανάτου. Κάπου εκεί, στο μεταίχμιο που ενώνει το ψέμα με την αλήθεια και επενδύει τη θλίψη με μια εξαθλιωμένη χαρά χαθήκαμε κι εμείς, κι αφεθήκαμε να μας παρασύρει αυτή η αβάσταχτα απελπισμένη εικόνα του Άγιου Βασίλη με το όπλο στο χέρι που σημαδεύει τον έκπληκτο – αλλά ψύχραιμο – τραπεζίτη, δίνοντας σημασία στο αρχαίο οξύμωρο, με την ελπίδα ενός θαύματος.

Η μαγεία του θεάτρου, εκτός των άλλων, συνίσταται στην ιδιότητα να περικλείει στην αγκαλιά του μια ζωή ολόκληρη σε συνεπτυγμένη μορφή, ενώ την ίδια στιγμή προκαλεί καθέναν από εμάς σε μια προβλητική ταύτιση∙ χιλιάδες ζωές, αλλόκοτες αφηγήσεις και μνήμες περιδινούνται εκείνη ακριβώς την ώρα πάνω στη σκηνή ζητώντας μια λύτρωση, μια σωτηρία, ίσως μια κάθαρση.

Η ζωή, όχι η βιωτή, αλλά η έννοια της ζωής καθαυτής, εκείνης που αντιμάχεται τον θάνατο, παίζεται στα ζάρια, ευτελίζεται και καταλήγει να καταγράφεται σε υπολογιστικά φύλλα. Έτσι, ο δισημος όρος αξία γίνεται επικίνδυνα μονοσήμαντος καταντά ένα απλό νούμερο, μια μέτρηση, ένα μαθηματικό αντικείμενο. Αυτά τα μαθηματικά αντικείμενα τελικά φυλάνε – πολλάκις – και τις πύλες του Αχέροντα, όπως τον αντιλαμβάνεται ο καθένας μας, ορίζοντας τις ανατροπές και καταπίνοντας κάθε γνώση, μνήμη, φως, ύπαρξη.

Η αγωνία αυτή που ζωντάνεψε μπροστά μας έγινε χαμηλόφωνα, χωρίς εξάρσεις, γεγονός που επέτρεψε τη γιγάντωση του αισθήματος της θεματικής διαφάνειας. Έτσι, κάθε ρόλος είχε τη δική του σημασία που προβαλλόταν με διαύγεια.

Ο Κ. Αρζόγλου διακατεχόταν από μια απαράμιλλη άνεση, οικειότητα, ψυχραιμία, μια προσωπική βεβαιότητα, σχεδόν αλαζονική∙ ωστόσο συνειδητοποίησα ότι αυτός είναι ο ρεαλισμός, η βεβαιότητα, η αλαζονεία ενός ανθρώπου του συστήματος, του τραπεζίτη Oliveira, που θεωρεί τον εαυτό του παντοδύναμο, άτρωτο!

Ο τραπεζίτης είναι το ίδιο το σύστημα που αντιμετωπίζει την κάθε αδήριτη ξένη ανάγκη με τρόπο ανάλγητο, σαθρό, περιπαιχτικό.

Οι Χρήστος Ευθυμίου και Χάρης Μαυρουδής είναι οι τραγικές φιγούρες, η κοινωνία ολόκληρη που μαστίζεται και αιμορραγεί κάτω από την πίεση του συστήματος – και αντιδρά, βίαια! Ο ρόλος τους είναι ο αντίποδας του τραπεζίτη, ωστόσο, η ερμηνεία τους είναι αξιοπρεπής∙  δεν αναλώνονται σε βερμπαλισμούς και ενοχικά σύνδρομα, ενώ απαιτούν το ποσό ακριβώς που χρειάζονται, γεγονός που εξομαλύνει την ανηθικότητα της παραβατικότητας.

Ο ρόλος της Στ. Παπαδημητρίου – ο νόμος, η δικαιοσύνη –  είναι ο ρόλος του εξισορροπιστικού παράγοντα μεταξύ συστήματος και κοινωνίας. Ο νόμος γνωρίζει πολύ καλά το σύστημα (όπως η δικηγόρος τον τραπεζίτη) αλλά σκοπός του είναι να αποδίδει δικαιοσύνη – και την αποδίδει, με τον δικό του τρόπο! Η Στέλλα Παπαδημητρίου ακροβατεί αριστοτεχνικά μεταξύ αλήθειας και απάτης, κινείται με άνεση, ζωντάνια και δύναμη, απλώνει στη σκηνή τη συναισθηματική της δαντέλα και ορίζει την ανατρεπτική εξέλιξη!

Η μετάφραση της Χαλκίδου είναι εξαιρετική, αληθινή και άμεση. Τα σκηνικά της Κ. Γαλιώνη είναι μίνιμαλ και έξυπνα, ενώ ο φωτισμός της Δ. Μπαρούνη βοηθά στην προβολή των σημαντικών στιγμών δημιουργώντας την απαραίτητη ατμόσφαιρα, ενώ η μουσική της Σ. Βλαχογιάννη είναι ευρηματική.

Το έργο του Rosa είναι ένα έργο αντιπολεμικό, αν λάβει κανείς υπ΄όψιν ότι η ανθρωπότητα βιώνει έναν διαφορετικό παγκόσμιο πόλεμο, που η πορεία του καθορίζεται στα χαρακώματα της κοινωνίας και στις πολυτελείς αίθουσες συσκέψεων των μεγάλων τραπεζικών οίκων. Το έργο του Rosa είναι μια αμφισβήτηση και μια διαμαρτυρία∙ αμφισβητεί το τραπεζικό σύστημα, αμφισβητεί τον καπιταλισμό, την ίδια τη δυτική κουλτούρα και επανατοποθετεί σε διαφορετικό πλαίσιο το παιχνίδι της εξουσίας που κατέχουν χωρίς αιδώ επίλεκτοι τραπεζίτες.

Είναι μια αφήγηση που θα μπορούσε να αγγίζει – και αγγίζει – κάθε κοινωνία, κάθε χώρα, κάθε πόλη, μια αφήγηση που ξεπερνά τα σύνορα της Πορτογαλίας και απλώνεται σε όλη εκείνη τη δυστοπική εικόνα της Μεσογειακής εξαθλίωσης.

Ωστόσο, ο τρόπος που γίνονται αντιληπτά όλα αυτά τα μετέωρα βήματα μέσα από τη μαγική αφή του θεάτρου μάς βοηθά να κατανοούμε ότι δεν είμαστε μόνοι στην απεραντοσύνη του κόσμου αυτού, ότι  μπορούμε να πετάξουμε καθετί που δένει το ψέμα στην ελπίδα και να ζήσουμε μαζί της σε έναν κόσμο που ψάχνει απεγνωσμένα για αυτήν.


Ταυτότητα της Παράστασης
Συντελεστές
Σκηνοθ.: Κ. Αρζόγλου
Ερμηνεύουν: Κ. Αρζόγλου, Στ. Παπαδημητρίου, Χρ. Ευθυμίου, Χ. Μαυρουδής.
Σκηνογράφος: Κούλα Γαλιώνη
Φωτισμοί: Δόμνα ΜπαρούνηΒοηθός σκηνοθέτη: Νερίνα Καμπασάκη
Μουσική σύνθεση: Σίσσυ Βλαχογιάννη
Υπεύθυνη επικοινωνίας: Άντζυ Νομικού
Παραγωγή: Red Moonlight Productions
Λία Τσεκούρα
H Λία Τσεκούρα εδώ και 25 χρόνια διδάσκει και αναπτύσσει εκπαιδευτικά προγράμματα πολιτισμικής αγωγης σε ένα ευρύ πολιτισμικό φάσμα, όπου αγκαλιάζει τη μουσική, τον λόγο, το δράμα, την κίνηση, τον ρυθμό και διοργανώνει παιδικές συναυλίες και εκδηλώσεις. Βασικός σκοπός των εκπαιδευτικών της προγραμμάτων είναι η δημιουργία μουσικής παιδείας και γενικότερα πολιτισμικής έκφρασης μέσω της βιωματικής μάθησης. Λία Τσεκούρα Dipl. in Piano and Theory of European Music Ba. in Hellenic Culture and Civilization

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Please enter your comment!
Please enter your name here