READING

«Το Βασίλειο της Γης» του Τενεσί Ουίλιαμς: Ο απελπ...

«Το Βασίλειο της Γης» του Τενεσί Ουίλιαμς: Ο απελπισμένος αγώνας τριών προσώπων για επιβίωση

Μία κρύα νύχτα του Δεκέμβρη μας φιλοξένησε το αρτιστίκ θέατρο OLVIO σε μία παράσταση του αγαπημένου, θρυλικού κι εκκεντρικού συγγραφέα Tennessee Williams σε σκηνοθεσία Ιόλης Ανδρεάδη, Το Βασίλειο της Γης. Μία κρύα νύχτα του Δεκέμβρη, που ζεστάθηκε από την υγρασία του Αμερικάνικου Νότου και τον απελπισμένο αγώνα των τριών προσώπων για επιβίωση, τριών προσώπων που πάσχιζαν μέσα στη δύνη ενός προαναγγελθέντος θανάτου να σώσουν την ψυχή και το σώμα τους!

Το έργο “The Kingdom of Earth” – τίτλος που επελέγη από τον συγγραφέα σε αντίθεση με τον τίτλο «Οι επτά Κάθοδοι της Μυρτλ» που προτιμούσε ο θεατρικός παραγωγός David Merrick – παρουσιάστηκε πρώτη φορά στη Νέα Υόρκη, στο Ethel Barrymore Theatre στις 27 Μαρτίου 1968 για 29 παραστάσεις. Aρχικά, το έργο «Οι επτά κάθοδοι της Μυρτλ» ξεκίνησε ως διήγημα, το οποίο κατόπιν ο συγγραφέας μετέτρεψε σε μονόπρακτο, το οποίο παγιώθηκε στο θεατρικό έργο των 7 πράξεων, όπως είναι σήμερα αποδεκτό.

Η υπόθεση του έργου είναι απλή με σύνθετες και πολυδιάστατες επιπλοκές, συγκρούσεις, ανατροπές και συνειρμούς από τη Βίβλο: ο Λωτ, ένας σεξουαλικά ανίκανος και θηλυπρεπής άνδρας που πάσχει από φυματίωση και μία νοσηρή μορφή οιδιπόδειου συμπλέγματος με τη νεκρή μητέρα, καταφθάνει στο οικογενειακό αγρόκτημα με τη μόλις 24 ωρών σύζυγό του, τη Μυρτλ, πρώην επαγγελματία του θεάματος.

Το αγρόκτημα βρίσκεται στην κατοχή και την εποπτεία του Τσίκεν, ετεροθαλούς, νόθου και μιγάδα αδερφού του Λωτ, ενός ατόμου γήινου, ζωώδους θα έλεγε κανείς, ανατρεπτικά γνήσιου ωστόσο, που απέχει από κάθε μορφή πνευματικότητας.

Σκοπός της Μυρτλ είναι να βοηθήσει τον σύζυγό της να θεραπευθεί, ώστε να δημιουργήσουν μία οικογένεια στο αγρόκτημα, ενώ σκοπός του Λωτ είναι, μέσω του γάμου του, να διεκδικήσει την ιδιοκτησία του αγροκτήματος.

Ωστόσο, ο Τσικ, μεγαλωμένος μέσα σε μία ακούσια μοναχικότητα, δεν είναι διατεθειμένος να παραχωρήσει ούτε σπιθαμή από το βασίλειο της γης.

Ο Τσικ μαθαίνει από τους περαστικούς πως το ποτάμι ξεχείλισε και οσονούπω η πλημμύρα θα πνίξει όλη την περιοχή και θα την εξαφανίσει, οπότε θα σωθεί όποιος εγκαταλείψει την περιοχή. Μετά από λίγο ακούγεται ο ήχος ενός αυτοκινήτου, είναι το νιόπαντρο ζευγάρι, η χαρούμενη και αφελής Μυρτλ και ο ιδιοτελής, άχρωμος, παγωμένος Λωτ, βαρύς κι ασθενικός, όπως ο Αμερικάνικος νότος, η πατρίδα του συγγραφέα.

Τα δύο αδέρφια, οιονεί Κάιν και Άβελ του νότου, θα ανταγωνιστούν για το βασίλειο της γης, δηλαδή, ένα κομμάτι γης και μία γυναίκα. Ο ισχυρότερος θα νικήσει και θα επιβιώσει.

Ήδη από την αρχή, η ατμόσφαιρα είναι ασφυκτική και μελαγχολική. Ο θεατής αρχικά αντικρίζει το πίσω μέρος ενός αγροκτήματος στο Δέλτα του Μισισιπή, όπου παράλληλα με τις καλαμιές και τους σκοτεινούς τόνους, ακούγεται επιβλητικό και επίμονο το μουρμουρητό τρεχούμενου νερού, ήχος που μας συντροφεύει μέχρι το τέλος της παράστασης, σαν μία ακατάπαυστη υπενθύμιση θανάτου.

Η σκηνοθετική ματιά της Ιόλης Ανδρεάδη βασίζεται, σύμφωνα με συνέντευξή της, στον αφαιρετικό ρεαλισμό, δηλαδή έναν ρεαλισμό που δεν κυριαρχείται από αυτό που ο θεατής έχει συνηθίσει να αντιλαμβάνεται με αυτή την έννοια του όρου. Ο όρος αυτός επικεντρώνει τη σκηνοθετική ματιά στο ουσιαστικό μήνυμα, καθώς απομακρύνεται από τις συνήθεις κατευθυντήριες γραμμές του συνεπούς ρεαλισμού, το περιβάλλον, τον θόρυβο, τα φώτα, την ίδια την πραγματικότητα, που ενίοτε, με τον θόρυβό της, μας κρύβει την αλήθεια!

Συνεπείς στο αυτοσαρκαστικό και σκωπτικό θεατρικό ίχνος του Williams, οι 3 συντελεστές της παράστασης κατόρθωσαν να αναπαραγάγουν έναν αληθινό Williams,  άλλες φορές μελαγχολικό, άλλες φορές με αλλόκοτο χιούμορ, που μόνο γέλιο δεν προκαλούσε, παρά πίκρα, που προμήνυε έναν επικείμενο θάνατο.

 

Παράλληλα, η σκηνοθέτης κατόρθωσε να παρουσιάσει τις ανατροπές της συμπεριφοράς των προσώπων, χωρίς να ανατραπεί ο χαρακτήρας τους. Δηλαδή, η ανατροπή της συμπεριφοράς ήταν ευθέως ανάλογη με τον χαρακτήρα, ανθρώπινη θα έλεγε κανείς.

Ο θεατής δεν εκπλήσσεται με την ανατροπή, αλλά με το εύρος της ανατροπής και τις συνέπειες.

Το έργο δε διαθέτει έναν κεντρικό ήρωα, αν και θα μπορούσε να πει κανείς ότι η Μυρτλ είναι το στοιχείο που ενώνει και παράλληλα χωρίζει τα δύο αδέρφια. Προφανώς, η Μυρτλ, η κ. Βλαντή, είναι εκείνη που βιώνει καθόδους, με την έννοια των ανατροπών, άλλωστε, καθεμία από τις 7 πράξεις αναπαριστά και μία κάθοδο για τη Μυρτλ, γεγονός που δικαιολογεί και τον εναλλακτικό τίτλο «Οι 7 Κάθοδοι της Μυρτλ» (Τhe seven descents of Myrtl).

Η Μυρτλ, από σκηνή σε σκηνή, κάνει βήματα προς την αλήθεια.

Απομακρύνεται από την ψευδή πραγματικότητα, στον νιρβάνα της οποίας βρίσκεται φτάνοντας στο αγρόκτημα, τον ανίκανο και ψεύτικο σύζυγο, το απατηλό όραμα της οικογένειας, την σαθρή εικόνα της συζύγου και οδηγείται στην αγκαλιά του Τσικ, που ενσαρκώνεται – στη συγκεκριμένη παράσταση – από τον κ. Κρις Ραντάνοφ.

Τι είναι ο Τσικ; Είναι ένας νόθος γιός, μιγάς, άρα κοινωνικά περιθωριοποιημένος, που διαχειρίζεται για μεγάλο χρονικό διάστημα τη γη, την οποία αρνείται να παραδώσει στον θηλυπρεπή, υστερόβουλο Λωτ, που ενσαρκώνεται από τον κ. Ορέστη Τζιόβα.

Άλλωστε, είναι προφανές ότι η Μυρτλ ταυτίζεται με τη γη, κι όπως ο Τσικ διαχειρίζεται τη γη και γνωρίζει τα μυστικά της, το βασίλειο της γης, διεκδικεί και τη Μυρτλ.

Ο Τσικ είναι ζωώδης (άλλωστε το λέει και το όνομά του, Chicken – κοτόπουλο, ένα πτηνό νόθο, δεν πετάει, αλλά πατάει στη γη!), γήινος, άξεστος, αλλά γνήσιος, ένας άλλος Kowalski του Λεωφορείον ο Πόθος. Στην ουσία ο Τσικ και η Μυρτλ ταυτίζονται, λειτουργούν αμιγώς με το ένστικτο, αλλά είναι και οι δύο γνήσιοι, είναι ομοούσιοι, και για τον λόγο αυτό, κινούνται ενστικτωδώς ο ένας προς τον άλλον, ενώ ο Λωτ είναι ένα πλασματικό αρσενικό ον, ψεύτικος τόσο στην ψυχή όσο και στο σώμα.

«Το Βασίλειο της Γης» του Τενεσί Ουίλιαμς στο θέατρο Olvio: Ο απελπισμένος αγώνας τριών προσώπων για επιβίωση. Κριτική της Λ. Τσεκούρα.

Ο Τσικ, μόνος και ξεκομμένος από την κοινωνία κρατά με νύχια και με δόντια τη γη, γεγονός που τον κάνει να αισθάνεται την έννοια του ανήκειν. Ο Λωτ, μόνος με τη θύμηση μίας νεκρής μητέρας, θέλει με τη νομή της γης να την αναστήσει. Η Μυρτλ, μόνη, μέσα στην απελπισία της νομίζει ότι παντρεύτηκε έναν άνδρα, ο οποίος τελικά την οδηγεί στην αγκαλιά ενός άλλου άνδρα, ίσως για να μην τον αφήσει μόνο.

Η όλη ατμόσφαιρα, αυτό τοι θεατρικό DNA του Williams γίνεται οικείο, όχι μόνο χάρη στην άμεση σκηνοθετική ματιά αλλά και στην υπέροχη μετάφραση του κ. Μπελιές. Έχει κανείς την αίσθηση ότι το κείμενο δεν έχει υποστεί μετάφραση, αλλά έχει γραφτεί απ΄ευθείας στην Ελληνική, καθώς αγγίζει με τον λόγο ανθρώπινες πτυχές του θεατή, χωρίς να μεσολαβεί πλαστός λόγος.

Τα σκηνικά και τα κοστούμια της κ. Λιάκουρα ταιριάζουν απόλυτα με τη μελαγχολικά χιουμοριστική διάθεση του έργου και τη γήινη παρουσία της Μυρτλ. Η σκοτεινότητα φωτίζεται από τα ρούχα που φοράει η Μυρτλ και ταυτίζονται με τον χαρακτήρα της: πληθωρικά, με έντονους χρωματισμούς κι αντιθέσεις, ενίοτε κακόγουστα, ακαλαίσθητα.

Ο θηλυπρεπής Λωτ είναι λιτά κι εκλεπτυσμένα ντυμένος, περνώντας το μεγαλύτερο διάστημα της παράστασης καθισμένος σε μια εντυπωσιακή υπερυψωμένη πολυθρόνα – πάνω από όλους – καπνίζοντας. Πράγματι, η πιο δραματική στιγμή της ζωής του, και η πιο αληθινή, είναι η στιγμή του θανάτου, τον οποίον περίμενε, ως μία στιγμή που θα τον ταύτιζε με τη νεκρή μητέρα.

Ομοίως, ο χαρακτήρας του Τσικ ταυτίζεται με το ντύσιμό του, σκοτεινό, βρωμικο, προκλητικό, άχρωμο. Ο Τσικ και η Μυρτλ κινούνται με μεγάλη άνεση στο περιορισμένο σκηνικό, γεμίζοντας οι δύο τους τη σκηνή, ενώ πράγματι αυτό το λιτό και περιορισμένο σκηνικό, σε συνδυασμό με το υπόκωφο μουρμουρητό του τρεχούμενου νερού, οδηγεί και επιταχύνει τις ανατροπές και τις εξελίξεις – ο χρόνος που απομένει είναι ελάχιστος, ο σώσων εαυτόν σωθήτο!

Η μουσική του κ. Χριστοφίδη μάς ταξιδεύει στον αμερικάνικο νότο και μας κάνει να μοιραστούμε με άμεσο τρόπο τα συναισθήματα που εκπέμπουν τα πρόσωπα του έργου. Ο φωτισμός της κ. Θανάσουλα επικεντρώνεται στο ουσιαστικό και τονίζει τις ανατροπές.

Τέλος, θα πρέπει να πούμε ότι η παράσταση ήταν εξαιρετική, επιδέχεται μελέτης, όπως κάθε μεγάλο έργο γραμμένο από μεγάλο συγγραφέα, όπως ο Tennessee Williams. Η ανάγνωση και η μελέτη του έργου πράγματι θα οδηγήσει τον αναγνώστη σε μία πιο ενδελεχή ενσυναίσθηση των καταστάσεων, των ανατροπών και των παθών που διαδραματίζονται. Άλλωστε, ο Τσικ δίνει στον τελικό μονόλογό του με εξαιρετικό τρόπο το ουσιαστικό και πανανθρώπινο μήνυμα του αριστουργηματικού αυτού έργου:

«Είμαστε όλοι καταδικασμένοι σε μοναχικό εγκλεισμό στο ίδιο μας το δέρμα – ισόβια»

Κείμενο: Λία Τσεκούρα
Φωτογραφία: Γιώργος Καλφαμανώλης

Μετάφραση: Ερρίκος Μπελιές [Το Τέλος του Κόσμου]

Σκηνοθεσία: Ιόλη Ανδρεάδη

Πρωτότυπη Μουσική / Ηχοτοπίο: Γιάννης Χριστοφίδης

Σκηνικά-κοστούμια: Δήμητρα Λιάκουρα

Σχεδιασμός φωτισμών: Χριστίνα Θανάσουλα

Βοηθός σκηνοθέτη: Διονύσης Χριστόπουλος

Φωτογραφίες: Γιώργος Καλφαμανώλης

Επιμέλεια σκηνικών: Περικλής Πραβήτας

Μακιγιάζ: Γιάννης Μαρκετάκης

Επιμέλεια casting: Natalie Pawloff

Επικοινωνία: Άντζυ Νομικού

Υπεύθυνη παραγωγής: Ειρήνη Βουρλάκου

Παραγωγή: ANDRODELY p.c

Διανομή (με σειρά εμφάνισης):

Τσικ: Κρις Ραντάνοφ

Μυρτλ: Παναγιώτα Βλαντή

Λοτ: Ορέστης Τζιόβας


H Λία Τσεκούρα εδώ και 25 χρόνια διδάσκει και αναπτύσσει εκπαιδευτικά προγράμματα πολιτισμικής αγωγης σε ένα ευρύ πολιτισμικό φάσμα, όπου αγκαλιάζει τη μουσική, τον λόγο, το δράμα, την κίνηση, τον ρυθμό και διοργανώνει παιδικές συναυλίες και εκδηλώσεις. Βασικός σκοπός των εκπαιδευτικών της προγραμμάτων είναι η δημιουργία μουσικής παιδείας και γενικότερα πολιτισμικής έκφρασης μέσω της βιωματικής μάθησης. Λία Τσεκούρα Dipl. in Piano and Theory of European Music Ba. in Hellenic Culture and Civilization

RELATED POST

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

By using this form you agree with the storage and handling of your data by this website.

INSTAGRAM
FOLLOW ME
WP to LinkedIn Auto Publish Powered By : XYZScripts.com